Algemene beschouwingen Jong Uden 2020-2023

We zijn inmiddels ruim een jaar op weg als nieuwe gemeenteraad en college. Een jaar waarin we veel van onze speerpunten hebben kunnen realiseren. Maar we zijn er nog niet. Uden is financieel gezond en we zien dat er ook voor de komende jaren ruimte is om te investeren in onze mooie gemeente waarbij de herindeling met Landerd een grote rol speelt. We realiseren ons dat de keuzes die we nu maken, ook van invloed zullen zijn op de nieuwe gemeente Maashorst.
In deze algemene beschouwingen geven we onze visie op de begroting en de investeringen die hierin volgens ons van belang zijn.

1. Veiligheid

Politiebureau en brandweerkazerne
In maart is het nieuwe politiebureau geopend aan de Hockeyweg. Het is een duurzaam en energieneutraal gebouw van waaruit basisteam Maas & Leijgraaf aan het werk is gegaan. Wat ons betreft een schoolvoorbeeld waar het gaat om duurzaamheid en energieneutraal bouwen. En dat voor een hele regio. Naast het politiebureau zal volgend jaar ook de nieuwe brandweerkazerne worden gerealiseerd. Gelet op de staat van het huidige 40 jaar oude gebouw, is dat wat ons betreft een goede zaak en hard nodig.

 

Toezicht: jeugdagent en extra BOA
Jong Uden heeft gepleit om weer een jeugdagent aan te stellen in onze gemeente en dat is gelukt. Per 1 oktober 2019 is de jeugdagent terug en daar zijn wij erg enthousiast over. Op deze manier kan er gewerkt worden met een integrale aanpak van jeugd over de hele breedte van Uden en blijft het niet wijkgebonden. Onze jongeren komen en blijven hierdoor goed in beeld.

Jong Uden vindt het belangrijk dat het veiligheidsgevoel in onze wijken optimaal is en behouden blijft. We zien in dit kader een investering in het Udense sfeerbeheer doordat er een extra BOA wordt ingezet ten behoeve van de buurtpreventie. Deze inzet sluit goed aan bij de uitvoering van het in 2019 gestarte integrale handhavingsplan. Ook het bevorderen van awareness voor de veiligheid bij de inwoners en de participatie van inwoners draagt bij aan verbetering van de veiligheid en leefbaarheid in de wijken. Een veilige woon- en leefomgeving waar bewoners zich prettig voelen, blijft voor Jong Uden een zeer belangrijk (uitgangs)punt. We kijken dan ook uit naar de resultaten van het onderzoek waarin het veiligheidsgevoel van onze inwoners wordt gemeten.

 

College, wanneer kunnen wij deze resultaten verwachten?

 

Openbare orde en veiligheid
Vorig jaar hebben wij al aangegeven de investeringen -om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan- kritisch te blijven volgen. We zien in dit kader diverse goede ontwikkelingen. Zo wordt er een inhaalslag gepleegd op het verlenen van exploitatievergunningen voor de droge horeca, waarbij ook bibob-onderzoeken worden gedaan en wordt de noodzaak om eventuele nadere maatregelen in het kader van ondermijning gemonitord. Daarnaast kijken wij uit naar het integraal handhavingsplan geënt op de aanpak van drugs, mensenhandel, witwassen, huisvesting arbeidsmigranten, buitengebied en industrieterreinen.

 

Is het college voorbereid op eventuele extra personele inzet wanneer voornoemde aanpak -en met name het resultaat hiervan- hierom vraagt?

 

Tot slot vinden wij het een goede zaak dat de commissie en raad worden gerapporteerd over 
 de voortgang van het uitvoeringsplan. De intentie om samen met de gemeente Landerd 
 jaarlijks een informatieve veiligheidsavond te organiseren, aangevuld met informatieve 
 toelichtingen die inspelen op actuele zaken kan op onze steun en aanwezigheid rekenen. 
 Jong Uden vindt het belangrijk om tijdig geïnformeerd te worden over deze zaken, zodat we 
 altijd de gelegenheid hebben om -samen met onze herindelingspartner- aan de voorkant bij 
 te kunnen sturen wanneer dit noodzakelijk mocht zijn.

2. Verkeer en vervoer

Lippstadtsingel – N264
Jong Uden vindt de bereikbaarheid van Uden belangrijk voor onze eigen inwoners, ondernemers als ook onze bezoekers. Het aanpakken van de Lippstadtsingel staat dan ook al tijden hoog op onze lijst, zeker nu de verwachting is dat de verkeersdrukte op deze weg de komende jaren alleen nog maar toe zal nemen. In 2019 zijn de eerste verkennende stappen gezet en in 2020 wordt er samen met de omwonenden gekeken naar mogelijkheden om de doorstroom beter laten te verlopen. Het is goed om te zien dat hierbij de aanpak van geluid en fijnstof niet vergeten wordt. Jong Uden vindt het zeer belangrijk dat de omgeving van de N264 een prettige plek blijft om te wonen en dat de provincie tegemoetkomt aan de grote zorgen over geluidbelasting en fijnstof. Daarnaast is het in de spits bijna onmogelijk om de Lippstadtsingel over te steken en ontstaat er elke dag file. Wij hopen dat de slimme kruispunten en de reconstructie al deze zorgen gaat oplossen. Wij zien echter geen investeringen terug op deze punten.

 

Kan het college aangeven hoe dit kan?

 

Tevens vragen wij het college de eventuele tolheffing op provinciale wegen in de omgeving te volgen. Het is voor ons niet acceptabel wanneer de N264 als sluiproute gebruikt gaat worden om tol te ontlopen.

De aanpak van de N264 gaat wat ons betreft gepaard met de omklap van de N605. Het is goed dat er samen met de provincie een studie wordt gedaan naar deze omklap. Wij willen dat de uitkomsten van deze studie ook daadwerkelijk uitgevoerd worden door provincie en gemeente.

 

Herinrichting Marktstraat
Hoewel de precieze uitvoeringsperiode nog moet worden bepaald, kijken wij uit naar de herinrichting van de Marktstraat in 2020. Wij vinden het belangrijk dat hierbij rekening wordt gehouden met de wensen van zowel de bezoekers, ondernemers als de bewoners. In deze tijd stijgt de vraag naar oplaadpunten voor zowel elektrische auto’s als fietsen. Jong Uden vindt het belangrijk dat aan deze vraag tegemoet wordt gekomen.

 

Kan het college aangeven of er bij de herinrichting van de Marktstraat rekening gehouden wordt met deze (toenemende) vraag naar oplaadpunten voor elektrische fietsen?

 

Lightrail
Daarnaast sturen we op een integrale aanpak van geluid, fijnstof en doorstroming op de Lippstadtsingel. De provincie is als eigenaar onze samenwerkingspartner, waarmee wij samen aan de slag gaan. Ook kijken we of de toepassing van slimme technieken effect hebben, zoals Smart Mobility.Daarnaast sturen we op een integrale aanpak van geluid, fijnstof en doorstroming op de Lippstadtsingel. De provincie is als eigenaar onze samenwerkingspartner, waarmee wij samen aan de slag gaan. Ook kijken we of de toepassing van slimme technieken effect hebben, zoals Smart Mobility.
Wij zien het helemaal voor ons: een station dichtbij het ziekenhuis en het Foodcourt. Goed voor de Udenaar die naar de grote stad moet, maar ook goed voor de bereikbaarheid van onze eigen gemeente. Al tijden wordt onderzocht of Uden middels lightrail aangehaakt kan worden op het bestaande spoornetwerk. Ook dit jaar zien wij hierover echter niets terug in de begroting.

 

College, welke (lobby)inspanningen heeft u toe tot nu toe verricht om een lightrailverbinding naar Uden mogelijk te maken?

 

HOV
Op dit moment rijden er al snelle bussen non-stop van en naar Uden. De sneldiensten naar Den Bosch en Eindhoven zijn een groot succes. Wij zien in de begroting echter nog niks terug van een sneldienst richting Nijmegen. Wat ons betreft een gemiste kans en een investering waard.
Kan het college aangeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de sneldienst naar Nijmegen?

 

Snelfietsroutes
Verkeersveiligheid en verkeersgemak vinden wij belangrijk. We zijn dan ook blij dat de snelfietsroutes gerealiseerd gaan worden en daarbij ook goed gekeken wordt naar de fietsveiligheid voor jong en oud. Mooi om te zien dat er gewerkt kan worden aan de fietsveiligheid voor jongste fietsers middels het gerealiseerde verkeerseducatieplein in oktober 2019.

Aan de Markt is echter een ´fietspad´ gerealiseerd dat bij ons vragen oproept. De situatie is onduidelijk voor zowel fietsers, voetgangers als automobilisten die hierop terecht komen. Tijdens de weekmarkt en de versmarkt is dit fietspad ook nog eens ontoegankelijk. Wij zien echter geen investering op dit gebied terug in de begroting.

 

College, wordt deze situatie op korte termijn bekeken en aangepakt?

 

Park & bike
Het college wil in de toekomst de fiets prioriteit geven bij de inrichting van de openbare ruimte. Hierbij wordt aangegeven dat Uden voor fietsers uit omliggende kernen snel en veilig bereikbaar moet zijn. Binnen Uden moet men zich snel en goed per fiets kunnen verplaatsen.

Wij zien mogelijkheden om Uden en de Maashorst beter op de kaart te zetten door een “Park en Bike” bij bijvoorbeeld ziekenhuis Bernhoven te realiseren. Men parkeert op een speciale aangewezen parkeerplaats en daar staat een (gratis) leenfiets klaar waarmee je naar de Maashorst of ons winkelcentrum kunt fietsen.

 

Is het college net als wij van mening dat een park & bike bij kan dragen aan de doelen die worden omschreven? Zo ja, welke mogelijkheden ziet het college hiervoor?

3. Economie

Het gaat goed met de economie en dat is ook te merken bij de aanvragen en verzoeken die worden ingediend bij de gemeente. Er wordt daarom extra ingezet op personele ondersteuning en dat is nodig om de inwoners binnen een korte periode te kunnen ondersteunen. Wat ons betreft een goede zaak. Aanvragers kunnen op deze manier snel(ler) verder met het ontwikkelen en realiseren van hun plannen.

 

Centrum
Sinds 1 april 2019 is eindelijk de door ons zo gewenste nieuwe ondernemersvereniging van het centrum van Uden van start gegaan, het UCO. In juni is er een frisse start gemaakt met een nieuwe centrummanager. Jong Uden wil dat het centrum goed gepromoot wordt en de aandacht krijgt die het nodig heeft.
Het College heeft haar verantwoordelijkheid genomen en voorgesteld feestverlichting aan te schaffen. Iets dat wij waarderen en van harte aanmoedigen gezien de (oude) situatie van het centrum, het management en de promotie daarvan. Het is nu zaak om door te zetten op de nieuw ingeslagen weg. Wij zijn ervan overtuigd dat dit gaat lukken met de nieuwe aanpak en de nieuw op te stellen centrumvisie.

Jong Uden vindt het tot slot goed om te zien dat er voor de komende jaren extra financiële middelen zijn gereserveerd om leegstand verder tegen te gaan en het centrum aantrekkelijk te houden. Ons centrum moet immers een trekpleister zijn en blijven.

 

De Maashorst
De Maashorst wordt genoemd onder recreatie, maar hier staan echter ook grote economische ontwikkelingen op ons te wachten; ook met betrekking tot de aanstaande fusie tussen Uden en Landerd. Als we economische doelstellingen met betrekking tot recreatie willen realiseren, hebben we ook een economische visie op dit gebied nodig.

 

Hoe kijkt het College hier tegenaan? Gaat een dergelijke economische visie opgesteld worden?

4. Onderwijs

Er staat een flinke investering op de begroting voor het realiseren van IKC West. Diverse voorzieningen voor onze inwoners onder één nieuw fris dak zoals scholen, een ontmoetingsplek midden in de wijk, kinderopvang, peuteropvang en een gymzaal. Deze ontwikkeling sluit prachtig aan bij het vastgestelde integraal huisvestingsplan van onze gemeente en de visie van Jong Uden.

Jong Uden vindt het goed om te zien dat frisse scholen expliciet worden genoemd in het beleid. Een fijne leeromgeving is zeker ook onderdeel van klimaat en milieu. Wat ons betreft zouden meer scholen hierop aangehaakt mogen worden.

 

Heeft het college de ambitie om alle scholen als ‘fris’ te kunnen bestempelen? En zo ja, binnen welke termijn?

5. Sport, cultuur en recreatie

Sport- en beweegbeleid
In Uden werken we al jaren aan een gezonder Uden. Vanuit Jong Uden hebben we ons hard gemaakt om een sportplatform van 0-100 jaar te realiseren. Het nieuwe sport- en beweegbeleid omvat dit voor jong en oud. Er wordt gekeken naar de facilitaire voorzieningen die nodig zijn en ook juist naar wat er mogelijk is om inwoners makkelijker en laagdrempeliger in beweging te krijgen. Dit kan met behulp van de extra te realiseren inzet van buurt- en sportcoaches. Sport en beweging moet voor iedereen toegankelijk zijn en blijven. Het is immers niet alleen de beweging die telt, het biedt tevens ontspanning en het verbindt mensen.

Los van de inhoud is Jong Uden ook erg enthousiast over de wijze waarop het beleid tot stand is gekomen. Sportverenigingen, (commerciële) beweegaanbieders, zorg- en welzijnsinstellingen en scholen hebben tijdens verschillende bijeenkomsten meegedacht en -gewerkt over wat er in het nieuwe beleid opgenomen moet worden. Zelden hebben wij zoveel lovende woorden gehoord over de manier waarop gebruik is gemaakt van burgerparticipatie. Wat ons betreft wordt dit de maatstaf.

 

Watertappunten
In het kader van een gezonder Uden promoot Jong Uden al een aantal jaar het neerzetten van watertappunten in het centrum en het buitengebied. In 2020 gaat dit tot ons genoegen gerealiseerd worden. Wel vragen wij ons af waarom er gekozen is voor 8 tappunten, terwijl er voor gemeenten met meer dan 30.000 inwoners maximaal 15 watertappunten kosteloos op de waterleiding kunnen worden aangesloten.

 

Kan het college dit motiveren?

 

Cultuur
Het afgelopen jaar is het pand van de bibliotheek en Kunst&Co flink verbouwd en zijn er inpandig mooie en multifunctionele ruimtes gecreëerd. In 2020 wordt de buitengevel aangepakt waardoor er meer eenheid ontstaat. Hoe mooi zou het zijn als het niet enkel bij dit pand blijft en dat er gekeken gaat worden hoe heel het Mondriaanplein aangepakt kan worden en past bij een bruisend Uden?

 

Gaat het college hier (extra) aandacht aan besteden in de centrumvisie?

6. Sociaal domein

Wij hebben al vaker benoemd dat we graag één loket voor WMO en Jeugdzorg willen. In 2018 is het loket voor WMO gestart. De Wegwijzer Jeugd, het loket voor jeugd, was in juli 2019 een feit. Helder is dat er forse extra investeringen gedaan worden in de jeugdzorg. Er is sprake van structurele tekorten binnen jeugdzorg. Dit is helaas een landelijk probleem waarbij de extra investering vanuit onze gemeente hard nodig is om de Udense gezinnen goed te kunnen ondersteunen. Nu het loket bij de gemeente is ondergebracht hopen wij dat er volgend jaar ook meer zicht is op de wachtlijst en het de gemeente is gelukt de wachttijden te verkorten door een gerichtere aanpak.

Jong Uden is van mening dat er stevig ingezet moet worden op preventie en dat zien we ook terug in onze begroting. Voor zowel jong als oud. Het investeren in het netwerk van voorzieningen speelt hierbij in onze ogen een grote rol. Deze pilot gaat in 2020 van start. De visie gaat uit van zo dicht mogelijk bij de mens aansluiten, laagdrempelig, en makkelijk toegankelijk. Juist de nieuwe te ontwikkelen IKC’s sluiten hierbij naadloos aan. De ontmoetingsplekken staan midden in de wijk. Het vraagt een andere manier van werken en we zijn benieuwd wat de pilot gaat opleveren.

 

College, is het financieel haalbaar om deze pilot uit te rollen over de hele gemeente wanneer het een succes blijkt te zijn?

7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid

RES (Regionale Energie Strategie)
Jong Uden vindt het goed dat vanuit de hele regio Noord-oost Brabant wordt bekeken wat gedaan kan worden om iedereen mee te krijgen in de energietransitie en deze zo snel mogelijk te realiseren. Daarbij vinden wij ook goed om te zien dat Uden nog ambitieuzer is dan de regio. Uden streeft ernaar om in 2035 energie neutraal te zijn. De regio verwacht dit pas in 2050 te bereiken.
Jong Uden vindt het belangrijk dat Uden daarmee aangeeft bewust bezig te zijn met de wijze waarop wij Uden over willen dragen aan de volgende generatie (Jonge) Udenaren.

 

Hoe denkt het college deze ambitieuze ideeën in realiseerbare plannen te verpakken, zodat alle Udenaren mee kunnen in de energie transitie?

8. Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Met het verhuizen van de brandweerkazerne komt er een nieuw te ontwikkelen ruimte vrij op een locatie dicht bij het centrum. Dit biedt mogelijkheden om ons centrum wellicht nog aantrekkelijker te maken.

 

College, wat er gaat er gebeuren met deze locatie?

 

Omgevingswet
De gemeente Uden is één van de voorlopers op het gebied van de implementatie van de Omgevingswet. De gemeente Uden was in 2015 de eerste gemeente die een omgevingsvisie had vastgesteld. Daar is het niet bij gebleven. Vorig jaar is gestart met een pilot voor een omgevingsvisie op het buurtschap Lankes. Jong Uden vindt het goed dat het college de ruimte biedt om in de praktijk ervaring op te doen met deze complexe nieuwe wet. Vanzelfsprekend zijn hier financiële middelen voor nodig. Wat ons betreft trekken we de ingezette koers de komende jaren door.

 

Hoe gaat het college er voor zorgen dat Uden voorloper blijft op het gebied van de Omgevingswet?

 

Programmatische Aanpak Stikstof
Kan het college aangeven wat de stand van zaken is binnen de gemeente Uden op het gebied van woningbouw die eventueel stil ligt ten gevolge van de stikstof uitspraak die door de Raad van State is gedaan? Heeft dit invloed op de meerjarenbegroting?

9. Bedrijfsvoering

Een gezonde begroting maken voor aankomend jaar is een uitdaging. De extra investeringen in de jeugdzorg die onontbeerlijk zijn vragen veel van de begroting. Gelukkig gaat het Rijk eenmalig een deel compenseren via de Algemene Uitkering.

Sommige kosten zijn noodzakelijk zoals de CAO-verhoging voor het ambtelijk personeel in (2019 en) 2020. Toch is het gelukt om de begroting gezond en sluitend te houden. Om de begroting sluitend te maken is ervoor gekozen om de OZB licht te verhogen. Jong Uden wil natuurlijk de lasten voor onze burgers zo laag mogelijk houden, maar wij vinden het nog belangrijker om te investeren in onze gemeente. In deze begroting, met een groot aantal belangrijke investeringen, is een OZB verhoging noodzakelijk geweest en Jong Uden staat hier dan ook achter. Gelukkig stijgen de lasten voor onze inwoners op dit punt minimaal.

10. Bestuur en dienstverlening

Maashorstgemeente
Het samengaan van de gemeenten Landerd en Uden komt steeds dichterbij. Op 24 oktober hebben beide raden van deze gemeenten ingestemd met het herindelingsontwerp. We gaan door naar de volgende fase. Jong Uden staat volledig achter de opschaling met Landerd.

We hebben op dit moment een goedlopend proces waarin beide raden uitstekend worden meegenomen. We voeren de (opmaat naar de) fusie uit op een manier die bij Uden en Landerd past. Complimenten naar het college en beide raden dat het op deze manier kan.

 

Jeugdgemeenteraad
Wij willen dolgraag een jeugdgemeenteraad. Wat is nu mooier dan onze jongeren te enthousiasmeren om een bijdrage te leveren aan hun eigen leefomgeving. Om te zien hoe het werkt en hoe besluiten worden genomen waar zij zelf invloed op kunnen uitoefenen. Goed om te zien dat de gemeente hier de eerste stappen in heeft gezet.

 

College, kunnen we in 2020 daadwerkelijk een jeugdgemeenteraad verwachten?

 

Burgerparticipatie
Jong Uden vindt dat bij elk project goed moet worden gekeken waar en op welk vlak men invloed kan en mag uitoefenen. Er zijn verschillende manieren van burgerparticipatie; bij iedere fase uit de beleidscyclus is participatie mogelijk. Voor de inwoners moeten de spelregels en randvoorwaarden duidelijk zijn om zodoende aan de verwachtingen te kunnen voldoen c.q. teleurstelling te voorkomen. Wij zouden graag zien dat het college met meer voorstellen komt voor experimenten met burgerparticipatie en deze dan ook concreet maakt. Een jaar geleden hebben we burgerparticipatie geëvalueerd.

 

College, hoe zien we de lessen hiervan terug in het dagelijks bestuur en beleid?

 

Ook hebben we er vanaf dit jaar voor gekozen om niet meer te werken met een markt voor ideeën op de begroting, maar om initiatieven bij het UdenFonds te beleggen. Dit is geen stap om initiatieven te ontlopen maar, in tegendeel, Udenaren beter te kunnen helpen en faciliteren met de kennis en kunde die bij het UdenFonds te vinden is. Jong Uden is tevreden met de extra investering die op dit gebied is gedaan en houdt de vinger aan de pols wat betreft de ontwikkelingen op dit gebied.

 

Kortom…

Er is in de voorliggende begroting in totaal voor bijna 8 miljoen euro aan nieuwe investeringen opgenomen. Jong Uden vindt het goed om te zien dat deze ruimte er is, zonder dat dit ten koste gaat van reeds bestaande projecten. Wij zien dat er gewerkt blijft worden aan een nog mooier en bruisender Uden. En dat ondersteunen wij van harte.